Help, waar zit de aan-uit knop?

Soms kunnen de emotionele prikkels van anderen een aanslag plegen op je energieverdeling. Halverwege de dag al de noodaccu moeten aansluiten en dan ’s avonds moe op de bank ploffen. De prikkels die je als hoogsensitief persoon op een dag te verwerken krijgt, kunnen heel overweldigend zijn. Wat zou het fijn zijn om een soort aan-uitknop te hebben, zodat je jouw energie over de dag kan verdelen en er thuis nog wat van over hebt. Aan de andere kant is het hebben van een sterk empathisch vermogen een waardevolle kwaliteit, die enorme betekenis kan hebben in je (professionele) omgang met anderen. Daarnaast zorgt ze voor een stuk zingeving. Zingeving voor een HSP is als benzine voor een motor. Het inzetten van je intuïtie blijkt hierin essentieel.

Van interoceptie naar intuïtie

Je ontvangt als mens de hele dag prikkels vanuit je zintuigen en emoties. Zowel van binnenin als van buitenaf. In combinatie met de ervaringen en kennis die je hebt opgedaan in je leven, is dat een mooie basis voor je intuïtie. De onbewuste mentale processen die aan de gang gaan na verwerking van sensorische input. “Het innerlijk weten”

De voorwaarde om er op te kunnen gaan vertrouwen is interoceptie. Het zintuig dat de prikkels en signalen in je lichaam waarneemt. Elke sensatie, een kriebel, kippenvel, vlindertje, borreltje, plopje, vleugje, warmte, energie, alles wat je voelt vanuit je binnenste. Door mindfulness, meditatie, stil staan bij wat je voelt in je lichaam en op welk moment, kun je steeds meer gaan luisteren naar je intuïtie. De volgende stap is zelfvertrouwen, durf te vertrouwen op wat je voelt.

“-Trust your gut-”

De schakel; van empathie naar compassie

Empathische personen krijgen allerlei signalen van de andere persoon binnen. Dit kost veel energie. Soms komen de verbale en non-verbale signalen van de ander niet overeen. Ook deze subtiele verschillen pak je als HSP op en kan voor verwarring zorgen. Daarnaast is het moeilijk om te filteren wat van jou is en wat van de ander. Als het je lukt deze signalen vanaf een afstand te observeren, krijg je ruimte. Ruimte voor jezelf en daardoor ruimte voor de ander.

Veel hoogsensitieve mensen hebben zichzelf geleerd om zich af te sluiten voor prikkels, omdat ze te overweldigend zijn. Eigenlijk sta je dan in een soort overlevingsstand, zonder waarachtig contact te maken uit zelfbescherming. Als je de schakel kunt vinden tussen deze overweldigende empathie en de ruimtegevende compassie, is afsluiten niet meer nodig. Dan kun je in een consult met een patiënt, een oudergesprek of een emotioneel verhaal van een collega reageren met compassie.
Compassie kun je zien als empathie met bescherming van jezelf. Je gebruikt de signalen die je binnenkrijgt om met aandacht te luisteren naar de ander zonder dat het je overweldigt. Je doet als het ware een stap achteruit.  Je bent dan van betekenis voor die persoon, omdat je je kan inleven, maar ook de afstand kan bewaren om advies te kunnen geven als dat gewenst is. Dit is uiterst waardevol, zowel in je persoonlijke als professionele omgang met je medemens.

“-Find the switch-“

Waardevol

Wat waardevol was het om op de Pabo in Breda te vertellen over hooggevoeligheid. Ik heb genoten van de leergierige en open houding van deze studenten. Twee groepen toekomstige leerkrachten die nu op de hoogte zijn van de onderwijsbehoeften van hoogsensitieve kinderen. Daarnaast geïnspireerd zijn hun leerkrachtgedrag in te zetten om deze kinderen een omgeving te bieden waar hun talenten tot uiting kunnen komen.

Hoogsensitiviteit en authenticiteit

Als je hooggevoelig bent, neem je meer signalen uit je omgeving waar dan een ander. Doordat je intensiever waarneemt en daarnaast op een dieper niveau die waarnemingen verwerkt, is het extra belangrijk om in contact te staan met jezelf. Er ligt namelijk een gevaar op de loer.
Het “ aanpassen -totdat -je -jezelf -kwijtraakt” gevaar.

Je zal in elke situatie waar andere mensen in zijn betrokken, waarnemen wat de ander verbaal en non-verbaal zendt, voelt en vindt door de signalen die binnen komen via al je zintuigen. Dit is een kwaliteit als je het op de juiste manier kan inzetten. Aan de andere kant kan het jouw zelf kosten. Je authentieke zelf. Waar geloof jij in, wat zijn jouw waarden en normen? Wat is voor jou rechtvaardig? Wanneer ben je eerlijk jezelf vanuit je kern? Blijf je bij jezelf?

Hooggevoelige mensen hechten veel waarde aan harmonie. De fijnste situatie is een situatie waarin alle personen op een harmonieuze manier met elkaar omgaan. Pais en vree zogezegd. Hooggevoelige mensen hebben heel sterk de neiging om het voor iedereen zo fijn mogelijk te maken en ongemakkelijkheden weg te poetsen. Doordat ze de kleinste signalen oppikken, weten ze als geen ander hoe ze zich kunnen aanpassen om het de ander naar de zin te maken. Je weet instinctief wat de ander van je wilt horen of zien. Je voelt ver van te voren hoe een situatie gaat lopen en wilt ingrijpen voordat het gaat escaleren.

Raak jezelf hierin niet kwijt.

Rommel niet aan je zelfwaarde, blijf wie je bent. Je authentieke zelf, weet waar je voor staat en vertrouw daar op. En juist daar vind jij je kracht en zal je van waarde zijn voor de ander. Door authentiek te zijn en daarnaar te handelen, kun je je hooggevoeligheid als kwaliteit inzetten.

Vakantie voorbij, op naar school!

Het vertraagde tempo, het niet-moeten, vaker in de buitenlucht, lekker in de natuur, allemaal dingen waar hooggevoelige kinderen (en volwassen!) bij gedijen. Aan de andere kant kunnen er ook juist prikkels bij komen. In de vakantie is er minder structuur, het wennen aan de campingplek met al die vreemde geluiden, geurtjes en andere onvoorspelbaarheden kan ook een flinke uitdaging zijn.

En dan komt de laatste dag van de vakantie in zicht.. Er moet van alles worden geregeld om weer schoolklaar te zijn en de spanning bouwt langzaam weer op. Het is fijn als de overgang van vakantie naar school wat versoepeld kan worden.

Een paar tips:
#1 voorbereiden
Neem de tijd om samen met je kind een nieuw broodtrommeltje of gymspullen te gaan kopen. Thuis alvast de gymschoenen uitproberen, zodat ze niet vervelend zitten. Een keertje “net doen alsof je moet overblijven” en een keer lunchen uit de broodtrommel.
Leg ’s avonds samen met je kind de spulletjes en kleren vast klaar, zo heb je de volgende ochtend meer tijd om op een ontspannen manier naar school te gaan.

#2 de dag afbouwen
Er komen veel nieuwe prikkels binnen en dan is het belangrijk dat je de dag rustig afbouwt met een herkenbare structuur. Filmpje kijken, eten, in bad, spelletje (ondertussen kletsen over de dag), voorlezen, naar bed bijvoorbeeld. Even geen drukke dingen voor het slapen gaan. Een leuk boek om de dag gezellig en fijn mee af te sluiten is Relaxklets!

#3 afspreken
Het is helemaal niet gek als je zoon of dochter even helemaal geen zin heeft om af te spreken. Dat komt vanzelf als school weer een tijdje is begonnen. Sommige kinderen willen juist elke dag afspreken om al de gemiste tijd in te halen of.. omdat ze geen “nee dank je, ik heb vandaag niet zo’n zin” durven te zeggen. Geef dan voor jouw kind de grens aan. Je mag deze week op dinsdag en donderdag afspreken bijvoorbeeld. Dan is het van te voren duidelijk.

#4 tijd voor jezelf
Neem lekker wat tijd voor jezelf! Zoek tussendoor (zonder schuldgevoel) de ontspanning op. Die eerste weken kunnen weer hectisch zijn met alle sportclubs, hobbygroepjes, tandartsafspraken, enz die weer op de planning staan. Hooggevoelige kinderen voelen als geen ander spanning aan. Dus .. je helpt je kind door zelf relaxed te zijn.

Succes met de eerste loodjes!!

Zie wie ik ben

Dit gedichtje heb ik geschreven voor alle kinderen die ik langs zie huppelen in mijn werk. Eerst als kleuterleerkracht, bovenbouwleerkracht, middenbouwleerkracht en tegenwoordig als intern begeleider.

Voor alle kinderen die knallen van de energie en nieuwsgierigheid, altijd het naadje van de kous willen weten, geen genoegen nemen met een half antwoord, kunnen ontploffen van onrechtvaardigheid. Voor diezelfde kinderen die ik de volgende dag een traantje zie wegpinken tijdens het voorlezen, de handen voor hun ogen zie doen tijdens een spannend geschiedenisfilmpje. De kinderen die blijven gaan tot het randje en dan thuis echt even moeten bijkomen van alle prikkels. Voor al die kinderen heb ik dit gedicht geschreven.

Zie wie ik ben
Kijk eens goed naar mij
als ik wiebel en friemel,
en giechel en hieper
Zie je mijn ogen stralen
en glimmen van plezier
van al het nieuws dat ik leer?

Luister eens goed naar mij
als ik hotter en stotter,
over mijn woorden stuitel en buitel
Hoor je dat ik niet kan stoppen
met vertellen over al het nieuws
dat ik heb geleerd?

Leef je alsjeblieft goed in in mij
als ik frons en boos doe
Ongeduldig en onmachtig stampvoet
uit oneerlijkheid en frustratie
Met je in discussie ga,
omdat ik zo graag wil leren

Kijk je naar mij
Naar wie ik ben
Kijk je achter mijn gedrag
Zodat ik later kan zien
Wat jij toen zag

genieten van prikkels

Als hoogsensitief persoon krijg je veel prikkels binnen en je verwerkt ze op een intense manier. Dat kan een last zijn. Je merkt op je werk dat je alle geluiden om je heen binnen krijgt, zoals een telefoongesprek van je collega, apparatuur dat aan het brommen is, de sterke geur van aftershave of parfum. Eenmaal thuis gekomen, wordt er aan alle kanten aan je getrokken. Er moet eten op tafel, de kinderen maken ruzie, de buren zijn de kozijnen aan het schuren.

Probeer eens te onderzoeken welk van jouw zintuigen de meeste prikkels binnen krijgen en probeer er je voordeel mee te doen. Is jouw gehoor sterk ontwikkeld? Wees je dan gedurende de dag bewust van fijne geluiden. De wind die ruist door de bomen, vogels die fluiten, mooie muziek, je dochter die voluit lacht om een grapje. Krijg je juist geuren heel sterk binnen? Registreer de lekkere geuren die voorbij komen. Vers gebakken appeltaart, pruttelende koffie, doe je lekkerste parfum op een sjaaltje en neem het mee voor onderweg.

De meeste hooggevoelige personen zijn masters in het oppikken van emoties en energieën van de ander. De sfeer in de ruimte, de spanning tussen personen. Dit kan heel waardevol zijn, zo ben jij vaak in staat om een conflict van alle kanten te bekijken en een oplossing aan te dragen waar niemand nog aan had gedacht. Koester dit talent al kost het je zelf veel energie. Als je leert te focussen op de voordelen en je te beschermen tegen de nadelen, zal je er zelfs energie uit krijgen. Compassie in plaats van empathie is het geheim. Je zal zingeving uit de situatie halen en zingeving voor een hoogsensitief persoon is als benzine voor een motor.

Mijn vriend – de hsp

Bij jou kan ik net zo goed
in mijn blootje staan
een gedachtewolk boven mijn hoofd
en ondertiteling uit mijn mond

een vergrootglas voor de minieme
trekjes van irritatie, ongeduld of frustratie
een glinstering van ongeloof
een spatje verbazing
een zweempje teleurstelling
een druppeltje fascinatie
een splintertje bezorgdheid
voor jou zo duidelijk als een geschreven boek

Bij jou kan ik net zo goed
totaal mezelf zijn
Zonder leugentjes voor bestwil
of vleierijtjes zonder betekenis
of excuses die er niets toe doen

De kale waarheid
zonder oordeel

soms pijnlijk
altijd bevrijdend